Kennisbank · Energielabel

Wanneer is een energielabel verplicht voor een woning?

Een energielabel is niet nodig omdat u eenvoudigweg in uw eigen woning woont. De verplichting ontstaat vooral wanneer een woning wordt verkocht, verhuurd of nieuw wordt opgeleverd. In bijzondere situaties kan een uitzondering gelden.

Energielabel bij verkoop

Bij de verkoop van een woning moet de eigenaar een geldig geregistreerd energielabel beschikbaar stellen aan de koper. De labelklasse moet ook worden vermeld wanneer de woning via een commerciële advertentie wordt aangeboden. Dit geeft een koper al vóór de bezichtiging een eerste indruk van de energieprestatie van de woning.

Het energielabel moet uiterlijk bij de overdracht beschikbaar zijn. In de praktijk is het verstandig om dit eerder te regelen. Zonder geldig label kan de verkoopprocedure onnodig onder tijdsdruk komen te staan. De Inspectie Leefomgeving en Transport houdt toezicht op de verplichting en kan een boete opleggen wanneer een verplicht energielabel ontbreekt.

Energielabel bij verhuur

Ook bij nieuwe verhuur moet de eigenaar een geldig energielabel aan de huurder geven. De labelklasse hoort eveneens in een commerciële verhuuradvertentie te staan. Voor huurwoningen is het label bovendien relevant voor de woningwaardering, omdat de energieprestatie invloed kan hebben op het aantal WWS punten.

Een oud vereenvoudigd energielabel dat vóór 2021 op afstand is vastgesteld, kan nog binnen de oorspronkelijke geldigheidsduur vallen. Voor verhuur is zo'n vereenvoudigd label echter niet voldoende. Een geldige Energie Index of een energielabel dat volgens de huidige opnamewijze is vastgesteld, kan wel voor de woningwaardering worden gebruikt.

Energielabel bij nieuwbouw en oplevering

Bij de oplevering van een nieuwbouwwoning is een definitief energielabel verplicht. De verkoper, bouwer of opdrachtgever moet ervoor zorgen dat de energieprestatie wordt vastgesteld en geregistreerd. Een voorlopige berekening uit de ontwerpfase is niet hetzelfde als het definitieve label van de opgeleverde woning.

De definitieve opname en berekening moeten aansluiten op de woning zoals deze werkelijk is gebouwd. Afwijkingen in isolatie, installaties of afmetingen kunnen daarom verschil veroorzaken tussen de verwachting tijdens het ontwerp en het uiteindelijke energielabel.

Wanneer geldt meestal geen verplichting?

Zolang u in uw eigen woning blijft wonen en er geen verkoop, nieuwe verhuur of oplevering plaatsvindt, hoeft u alleen vanwege het bewonen van de woning geen nieuw energielabel aan te vragen. Een bestaand label mag ondertussen wel verlopen.

Er bestaan daarnaast uitzonderingen voor bepaalde gebouwen en gebruikssituaties. Voorbeelden zijn een vrijstaand gebouw met een gebruiksoppervlakte van maximaal 50 vierkante meter, een tijdelijk gebouw dat maximaal twee jaar wordt gebruikt en een gebouw zonder installaties voor verwarming of koeling. Ook een woning die minder dan vier maanden per jaar wordt gebruikt en naar verwachting minder dan 25 procent van het energiegebruik bij permanent gebruik nodig heeft, kan onder voorwaarden zijn uitgezonderd.

Een appartement kleiner dan 50 vierkante meter is niet automatisch vrijgesteld. De uitzondering voor kleine gebouwen geldt alleen wanneer het gebouw vrijstaand is. Een klein appartement maakt onderdeel uit van een groter gebouw en blijft daarom in beginsel labelplichtig.

Monumenten en recreatiewoningen

Sinds 29 mei 2026 geldt de energielabelplicht bij verkoop en verhuur ook voor beschermde monumenten. Het label geeft informatie over de energieprestatie, maar bepaalt niet welke werkzaamheden aan een monument zijn toegestaan. Voor wijzigingen aan monumentale onderdelen kunnen afzonderlijke regels en vergunningen gelden.

Voor recreatiewoningen gelden in beginsel dezelfde verplichtingen als voor gewone woningen. Afhankelijk van de grootte, het gebruik gedurende het jaar en de aanwezige installaties kan een wettelijke uitzondering van toepassing zijn. De enkele bestemming als recreatiewoning is dus niet voldoende om te concluderen dat geen energielabel nodig is.

Controleer eerst het bestaande label

Voordat u een nieuw energielabel aanvraagt, kunt u controleren of er al een geldig label voor het adres is geregistreerd. De labelklasse en registratiedatum zijn openbaar op te zoeken. Een woningeigenaar kan het volledige afschrift doorgaans ook terugvinden via MijnOverheid.

Een energielabel is maximaal tien jaar geldig. De exacte einddatum staat op het afschrift. Is het label op de datum van verkoop of verhuur verlopen, dan moet eerst een nieuw label worden geregistreerd.

Twijfel over een uitzondering

De regels kunnen bij gemengde gebouwen, splitsingen, recreatief gebruik en bijzondere woonvormen ingewikkelder zijn. Laat daarom vooraf beoordelen welk gebouwdeel wordt verkocht of verhuurd en of dit deel als een zelfstandige woning wordt gezien. Zo voorkomt u dat pas vlak voor de overdracht blijkt dat een afzonderlijk energielabel nodig is.

Wilt u weten of voor uw woning al een geldig energielabel bestaat of dat een nieuwe opname nodig is? Laat het adres en de voorgenomen verkoop of verhuur vooraf controleren.

Start uw aanvraag

Bronnen

Geraadpleegd en inhoudelijk gecontroleerd op 20 juli 2026.