Hebben monumenten sinds 29 mei 2026 een energielabel nodig?

De algemene uitzondering voor beschermde monumenten is op 29 mei 2026 vervallen. Bij verkoop, verhuur en oplevering is sindsdien in beginsel ook voor een monument een geldig energielabel nodig.

Welke monumenten vallen onder de wijziging?

De verplichting geldt voor beschermde monumenten volgens de Erfgoedwet en voor provinciale of gemeentelijke monumenten. De monumentenstatus neemt de labelplicht niet langer automatisch weg.

Controleer vóór verkoop of verhuur of het bestaande label nog geldig is of dat een nieuwe opname nodig is.

Het label is geen verbouwverplichting

Een energielabel beschrijft de energieprestatie van het gebouw. Het label verplicht de eigenaar niet automatisch om monumentale onderdelen te vervangen of het gebouw naar een bepaalde letter te brengen.

Voor werkzaamheden blijven erfgoedregels, vergunningen en monumentale waarden afzonderlijk gelden.

Opname van een monument

De adviseur beoordeelt de woning volgens de geldende energielabelmethodiek. Oudere gevels, bijzondere ramen, samengestelde daken en latere aanbouwen kunnen afzonderlijk worden opgenomen.

Historische bouwtekeningen, restauratieverslagen en facturen helpen wanneer verbeteringen niet zichtbaar zijn.

Voorzichtig met standaardoplossingen

Spouwmuurisolatie, nieuwe kozijnen of buitengevelisolatie zijn niet bij ieder monument mogelijk of toegestaan. Alternatieven kunnen nodig zijn om vochtproblemen en aantasting van historische materialen te voorkomen.

Een algemene verbeteroptie op het energielabel is daarom geen toestemming om de maatregel zonder nader onderzoek uit te voeren.

Subsidievoorwaarden

Voor eigenaar bewoners van monumentale woningen gelden binnen de ISDE aangepaste voorwaarden voor bepaalde isolatiemaatregelen. Verhuurders van monumentale woningen kunnen voor relevante maatregelen naar de SVOH kijken.

Regelingen en voorwaarden kunnen wijzigen. Controleer de actuele informatie vóór opdracht en aanvraag.

Verkoop en verhuur tijdig voorbereiden

Bij een monument kan de opname meer voorbereiding vragen door afwijkende constructies en ontbrekende documentatie.

Plan het label daarom ruim vóór publicatie van de advertentie of ondertekening van de overeenkomst.

Bronnen

• Rijksoverheid, Voor welke gebouwen is een energielabel verplicht?
• Energielabel.nl, Monumenteigenaren en energielabel
• RVO, ISDE voor monumenteigenaren
• RVO, Energielabel woningen

Geraadpleegd en inhoudelijk gecontroleerd op 22 juli 2026.