Kennisbank · Energielabel

Hoe wordt het energielabel van een woning bepaald?

De labelletter is geen schatting op basis van alleen het bouwjaar of het gasverbruik. Een energieadviseur verzamelt woningkenmerken en laat de energieprestatie berekenen volgens een landelijke methode.

De woning staat centraal

Het energielabel beoordeelt de vaste eigenschappen van de woning. De berekening kijkt onder andere naar de afmetingen, de isolatie van dak, gevel en vloer, de ramen en deuren en de vaste installaties voor verwarming, warm water, ventilatie en koeling.

Ook duurzame opwekking, zoals zonnepanelen die bij de woning horen, kan in de berekening worden meegenomen. Alle onderdelen werken samen. Eén maatregel bepaalt daarom nooit zelfstandig de labelklasse.

Een vaste landelijke rekenmethode

De energieprestatie van woningen wordt vastgesteld met de NTA 8800. Dit is de landelijke bepalingsmethode die voor alle adviseurs en woningen dezelfde basis geeft.

De adviseur voert de opgenomen kenmerken in gecertificeerde rekensoftware in. Het programma berekent onder meer hoeveel energie de woning in een standaardgebruikssituatie nodig heeft en welk deel daarvan uit fossiele energie bestaat.

Waarom worden standaardbewoners gebruikt?

Om woningen eerlijk te kunnen vergelijken, rekent het energielabel niet met het persoonlijke gedrag van de huidige bewoners. Het programma gebruikt vaste uitgangspunten voor onder andere bewoning, verwarming, warm water en het Nederlandse klimaat.

Daardoor krijgt dezelfde woning niet ieder jaar een andere labelklasse wanneer een groot gezin vertrekt en er één bewoner voor terugkomt. Het label blijft een beoordeling van het gebouw en de vaste installaties.

Waarom wijkt het label af van de energierekening?

De energierekening laat het werkelijke gebruik van de bewoners zien. Dat wordt sterk beïnvloed door de ingestelde temperatuur, het aantal bewoners, douchegedrag, thuiswerken en het weer in een bepaald jaar.

Daarnaast bevat de energierekening ook verbruik van losse apparaten, verlichting, koken en huishoudelijke apparatuur. Niet al deze onderdelen bepalen de energielabelletter. Het is daarom normaal dat het berekende gebruik op het label niet gelijk is aan de jaarafrekening.

De invloed van de gebouwschil

Een woning verliest warmte via daken, gevels, vloeren, ramen en deuren. De grootte van deze oppervlakken en de kwaliteit van de isolatie zijn belangrijke onderdelen van de berekening.

Een tussenwoning kan minder buitenoppervlak hebben dan een vrijstaande woning met dezelfde woonoppervlakte. Daardoor kunnen woningtype en vorm verschil maken, ook wanneer de isolatiematerialen vergelijkbaar zijn.

De invloed van installaties

Het rendement en het type verwarmingssysteem tellen mee. Een oude cv-ketel, een moderne ketel, een warmtepomp of aansluiting op een warmtenet worden niet op dezelfde manier beoordeeld. Ook de warmwatervoorziening en het ventilatiesysteem hebben invloed.

Een warmtepomp levert niet automatisch een goed energielabel op. Wanneer een woning veel warmte verliest of de installatie niet goed bij de woning past, kan de totale uitkomst anders zijn dan op basis van alleen het apparaat wordt verwacht.

De invloed van zonnepanelen

De berekening kan rekening houden met elektriciteit die door zonnepanelen op of bij de woning wordt opgewekt. Hiervoor zijn gegevens nodig over het aantal panelen, het vermogen en de ligging.

De financiële salderingsregeling en het contract met de energieleverancier bepalen de labelklasse niet. Het energielabel kijkt naar de energieprestatie van de woning volgens vaste rekenregels en niet naar de actuele vergoeding voor teruggeleverde stroom.

Waarom vergelijkbare woningen toch een ander label kunnen hebben

Buurtwoningen kunnen aan de buitenkant gelijk lijken, maar in de loop der jaren verschillend zijn verbouwd. Het ene huis kan dakisolatie, ander glas of een andere installatie hebben gekregen.

Ook de datum en methode van de opname kunnen verschil geven. Vergelijk daarom niet alleen de labelletter, maar ook de geregistreerde woningkenmerken en de geldigheidsdatum.

Het label is geen persoonlijk maatwerkadvies

Op het energielabel staan algemene verbetermogelijkheden. Deze kunnen richting geven, maar houden niet automatisch rekening met uw budget, geplande verbouwing, werkelijke energiegebruik en persoonlijke woonwensen.

Voor een concreet maatregelenpakket met samenhang, kosten en verwachte gevolgen is aanvullend maatwerkadvies nodig. Het energielabel en het maatwerkadvies hebben dus een verschillend doel.

Wilt u niet alleen de huidige labelklasse weten, maar ook zorgvuldig laten onderzoeken welke maatregelen bij uw woning passen? Combineer de labelopname dan met een afzonderlijk maatwerkadvies.

Bekijk maatwerkadvies

Bronnen

Geraadpleegd en inhoudelijk gecontroleerd op 20 juli 2026.